Hướng dẫn cứu dữ liệu và sức khỏe ổ đĩa
Chọn tình huống gần giống nhất với bạn. Mỗi hướng dẫn bắt đầu bằng việc cần làm ngay, giải thích vì sao cách đó có tác dụng và nói rõ khi nào không thể khôi phục.
Khôi phục tệp đã xóa hoặc bị mất
Thùng rác, Shift+Delete, thẻ nhớ, USB, ổ đĩa đã định dạng và RAW, phân vùng bị mất và SSD.
Đã dọn sạch Thùng rác
Tệp thường vẫn nằm trên ổ đĩa cho đến khi bị dữ liệu mới ghi đè.
Tệp xóa bằng Shift+Delete
Bỏ qua Thùng rác không xóa sạch dữ liệu. Trước tiên hãy ngừng ghi vào ổ.
Đã xóa cả một thư mục
Tên và cấu trúc thư mục thường có thể dựng lại từ bản ghi hệ thống tệp.
Ảnh đã xóa trên thẻ SD
Ngừng chụp ảnh, tháo thẻ ra và quét thẻ bằng đầu đọc thẻ.
Xóa tệp trên USB
USB giữ dữ liệu đã xóa cho đến khi bị ghi đè. Hãy quét trước khi dùng lại.
Ổ cứng ngoài gặp sự cố
Loại trừ cáp và nguồn trước. Nếu ổ kêu tách tách hoặc ngắt kết nối, hãy tạo ảnh đĩa trước.
Format nhầm ổ đĩa
Định dạng nhanh để lại phần lớn dữ liệu tại chỗ. Định dạng đầy đủ trên Windows 10/11 thì không.
Ổ bị RAW hoặc đòi định dạng
Nhấn Hủy. Ổ RAW thường bị hỏng hệ thống tệp, không phải mất tệp.
Phân vùng bị xóa hoặc mất
Vùng chưa phân bổ thường vẫn chứa phân vùng cũ. Đừng tạo phân vùng mới ở đó.
Tệp bị phần mềm diệt vi-rút xóa
Kiểm tra cách ly trước. Chỉ khôi phục khi bạn chắc tệp an toàn.
Tệp bị lưu đè hoặc thay thế
Dữ liệu bị ghi đè đã mất, nhưng phiên bản cũ có thể còn ở nơi khác.
Tệp đã xóa trên SSD
TRIM thường xóa dữ liệu đã xóa trên SSD. Đây là lúc vẫn còn cơ hội khôi phục.
Khôi phục phiên bản trước
Bản sao bóng và Lịch sử Tệp có thể đưa tệp về trạng thái của hôm qua.
Hướng dẫn chuyên sâu: Cách khôi phục tệp đã xóa miễn phí trên Windows
Sửa tệp bị hỏng
Ảnh, PDF, tài liệu Office, tệp lưu trữ và video không mở được, cùng những gì thực sự có thể sửa.
Ảnh JPEG bị hỏng hoặc xám
Nửa dưới màu xám nghĩa là thiếu dữ liệu. Phần đầu tệp bị hỏng thường sửa được.
PDF không mở được
Bảng tham chiếu chéo bị hỏng có thể dựng lại. Dữ liệu trang bị thiếu thì không.
Tệp Word, Excel, PowerPoint bị hỏng
Tệp Office hiện đại là vùng chứa ZIP. Vùng chứa bị hỏng thường dựng lại được.
Lỗi CRC hoặc ZIP bị cụt
Các mục còn nguyên thường cứu được. Mục có dữ liệu hỏng vẫn sẽ hỏng.
Video MP4 không phát được
Thiếu codec, ghi hình bị ngắt hay tệp bị cắt: mỗi trường hợp cần cách xử lý riêng.
Ảnh PNG bị hỏng
Mã kiểm tra từng khối cho biết chính xác chỗ PNG bị hỏng. Các dòng còn nguyên có thể cứu được.
Hướng dẫn chuyên sâu: Cách sửa tệp JPEG, PDF, ZIP và Office bị hỏng
Sức khỏe ổ đĩa và sự cố ổ đĩa
Giá trị SMART, bad sector, ổ đĩa kêu lạch cạch, hao mòn SSD, thẻ dung lượng giả và cập nhật firmware.
Kiểm tra SMART trên Windows
Công cụ có sẵn của Windows chỉ cho thấy một phần. Đọc đầy đủ SMART mới thấy dấu hiệu cảnh báo.
Sector tái phân bổ hoặc đang chờ
Số lượng sector tăng cho thấy bề mặt ổ đĩa đang xuống cấp. Hãy sao lưu trước.
Ổ cứng kêu tách tách
Tiếng tách tách thường là lỗi cơ học. Tắt nguồn ngay; mỗi giờ chạy có thể làm tệ hơn.
Kiểm tra tuổi thọ SSD
Phần trăm đã dùng và dung lượng dự phòng cho biết SSD đã đi bao xa trong độ bền định mức.
USB hoặc thẻ SD dung lượng giả
Nếu tệp hỏng sau một mức dung lượng, USB có thể nhỏ hơn dung lượng công bố.
SSD đọc tệp cũ chậm
Dữ liệu để lâu có thể cần sửa lỗi nhiều hơn. Phát hiện là bước đầu tiên.
Cập nhật firmware SSD an toàn
Sao lưu trước, chỉ dùng công cụ của nhà sản xuất và giữ nguồn điện ổn định.
Hướng dẫn chuyên sâu: Cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng HDD và SSD trên Windows
Chọn công cụ khôi phục
Tùy chọn miễn phí và trả phí, Windows File Recovery và PhotoRec, cùng những yếu tố thực sự quyết định kết quả.
Khôi phục miễn phí không giới hạn
Nhiều công cụ “miễn phí” giới hạn lượng dữ liệu có thể khôi phục. Hãy kiểm tra trước khi quét.
Windows File Recovery có giao diện
winfr miễn phí nhưng chỉ dùng dòng lệnh. Đây là cách dùng hoặc lựa chọn có giao diện.
PhotoRec có giao diện trên Windows
PhotoRec tìm tệp theo nội dung nhưng mất tên tệp. Hãy biết khi nào như vậy là đủ.
Phần mềm khôi phục miễn phí hay trả phí
Tình trạng ổ đĩa quan trọng hơn giá. Đây là những điểm cần so sánh.